ZAVODNIK, KOCKAR I NAJOPASNIJI DVOSTRUKI AGENT Srbin čiji je život bio inspiracija za Džejmsa Bonda (FOTO, VIDEO)

Dušan Duško Popov, čovek koji je tokom Drugog svetskog rata uspeo da zadobije poverenje nacističke obaveštajne službe, a istovremeno radi za Britance, ostao je upamćen kao jedna od najintrigantnijih obaveštajnih ličnosti srpskog porekla. Njegovo kodno ime bilo je „Tricikl“, a njegov život obeležili su tajni zadaci, obmane, opasne misije i susreti sa ljudima iz samog vrha obaveštajnog sveta.

Popov je bio toliko neobična figura da se njegovo ime decenijama povezuje sa nastankom jednog od najpoznatijih filmskih špijuna svih vremena – Džejmsa Bonda. Ipak, njegova stvarna uloga u Drugom svetskom ratu mnogo je značajnija od filmskih poređenja.

Prema podacima Bezbednosno-informativne agencije Srbije, Popov je rođen 10. jula 1912. godine u Titelu, u imućnoj srpskoj porodici koja je živela u Dubrovniku. Bio je obrazovan, govorio je više jezika i posedovao osobine koje su mu kasnije omogućile da se kreće u međunarodnim poslovnim i diplomatskim krugovima.

youtube printscreen / Timeline - World History Documentaries

Nemci su mislili da rade sa svojim čovekom

Početkom Drugog svetskog rata Popova je kontaktirao stari poznanik iz studentskih dana, Johan Jebsen, koji mu je ponudio saradnju sa nemačkom obaveštajnom službom Abver. Popov je pristao da se predstavi kao njihov saradnik, ali je ubrzo uspostavio vezu sa britanskom obaveštajnom službom.

Tako je počela njegova dvostruka igra. Nemci su verovali da im Popov prikuplja važne informacije, dok je on istovremeno radio za britansku stranu i prosleđivao im podatke o nemačkim planovima.

Njegovo kodno ime bilo je „Tricikl“. Bio je deo britanskog sistema dvostrukih agenata, čiji je zadatak bio da nemačkim obaveštajcima plasira informacije koje će ih navesti na pogrešne zaključke.

Zanimljivo je da je, prema podacima BIA, Popov sarađivao i sa obaveštajnom službom jugoslovenske vojske. Zbog toga se njegov rad ne može svesti samo na odnos između Britanaca i Nemaca.

Njegova najveća igra bila je usmerena na Hitlerove planove

Jedna od najvažnijih operacija u kojima je Popov učestvovao bila je „Fortitjud“, velika savezničка obmanjujuća operacija pred iskrcavanje u Normandiji 1944. godine.

Cilj saveznika bio je da nemačko rukovodstvo poveruje kako će glavni napad biti izveden na području Pa de Kalea, a ne u Normandiji. Popov je učestvovao u plasiranju lažnih obaveštajnih informacija koje su trebalo da učvrste takvo uverenje kod Nemaca.

Na taj način saveznici su nastojali da zadrže nemačke snage podalje od stvarnog mesta iskrcavanja i olakšaju izvođenje jedne od najvažnijih vojnih operacija Drugog svetskog rata.

Popovljeva uloga bila je deo mnogo šireg sistema obmane, u kojem su britanski dvostruki agenti imali zadatak da neprijatelju serviraju pažljivo osmišljene dezinformacije.

Da li je on bio inspiracija za lik Džejmsa Bonda?

Jedan od najpoznatijih detalja iz Popovljevog života jeste priča da je upravo on poslužio kao inspiracija britanskom piscu Ijanu Flemingu za stvaranje Džejmsa Bonda.

Popov je bio poznat po samouverenom nastupu, elegantnom oblačenju, ljubavi prema luksuzu, automobilima, kockanju i ženama. Kretao se među bogatim i uticajnim ljudima, putovao po Evropi i koristio poslovne kontakte kao pokriće za obaveštajne aktivnosti.

Posebno se često pominje kazino Estoril u Portugalu, gde su se, prema pojedinim pričama, Popov i Fleming našli u istom periodu. Fleming je tokom Drugog svetskog rata takođe radio u britanskoj obaveštajnoj službi, a kasnije je stvorio čuvenog agenta 007.

Ipak, važno je naglasiti da nije definitivno dokazano da je Popov bio neposredni uzor za Bonda. Njegovo ime se često navodi među mogućim inspiracijama, ali istoričari nisu saglasni oko toga koliko je njegov uticaj zaista bio presudan.

Priča o Perl Harboru koja je izazvala brojne kontroverze

Još jedna intrigantna epizoda vezuje se za Popovljev odlazak u Sjedinjene Američke Države. Nemci su od njega tražili da prikupi informacije o američkoj vojnoj infrastrukturi, uključujući i podatke o pomorskoj bazi Perl Harbor na Havajima.

Popov je informacije o nemačkom interesovanju preneo američkim vlastima, odnosno FBI-ju. Međutim, prema njegovim kasnijim tvrdnjama, tadašnji direktor FBI-ja Dž. Edgar Huver nije ozbiljno shvatio upozorenja.

Japan je 7. decembra 1941. napao Perl Harbor, što je dovelo do ulaska SAD u Drugi svetski rat.

Ova epizoda godinama izaziva interesovanje, ali treba biti oprezan: nije pouzdano utvrđeno da je Popov američkim vlastima dostavio konkretno i dovoljno precizno upozorenje o datumu i načinu napada. Pojedini detalji njegove priče ostali su predmet istorijskih rasprava.

Tajnu je čuvao decenijama, a onda objavio knjigu

Popov o svojim obaveštajnim aktivnostima nije javno govorio tokom rata, a veliki deo njegovog rada dugo je ostao obavijen velom tajne.

Godine 1974. objavio je autobiografiju „Spy/Counterspy“, u kojoj je opisao svoje špijunske avanture i susrete sa ljudima iz sveta međunarodne obaveštajne zajednice.

Njegova priča postala je još poznatija nakon što su tokom sedamdesetih godina počeli da se otkrivaju dokumenti o savezničkim obaveštajnim operacijama.

Duško Popov preminuo je 1981. godine u Francuskoj, u 69. godini života. Iza sebe je ostavio priču o čoveku koji je godinama živeo između dva identiteta i uspevao da obmanjuje jednu od najmoćnijih obaveštajnih službi tog vremena.

BONUS VIDEO

Ostavite komentar