Mladi u Srbiji se sve kasnije osamostaljuju, a taj trend prati i veći deo južne i istočne Evrope. Iako ne postoji zvanična statistika, pojedine studije pokazuju da čak 60 odsto mladih uzrasta od 30 do 34 godine i dalje živi sa roditeljima. U Italiji za takve osobe postoji i poseban, pomalo pogrdan izraz – bamboćoni, što označava odrasle koji i dalje žive u roditeljskom domu.
Prosečni mladi Evropljanin napušta roditelje sa oko 26 i po godina, ali Evropa je po tom pitanju podeljena u tri grupe. U zemljama severa, poput Švedske, mladi se osamostaljuju veoma rano – često već sa 19 godina. Tamo država snažno podržava studente, tržište iznajmljivanja je razvijeno, a samostalnost se podstiče od detinjstva.
Shutterstock
Na suprotnom kraju su zemlje u kojima mladi ostaju sa roditeljima do 30. godine ili duže. Rekorder je Hrvatska, gde je prosečna starost napuštanja porodičnog doma čak 33 i po godine, a slična situacija je i u Srbiji. Između ta dva ekstrema nalazi se „zlatna sredina“ – zemlje u kojima se mladi osamostaljuju između 23. i 24. godine.
Zašto mladi u Srbiji kasno odlaze od kuće
Ekonomska novinarka Radojka Nikolić ističe da se u Srbiji mladi u proseku osamostaljuju između 30. i 32. godine, prvenstveno zbog ekonomskih razloga. Nezaposlenost mladih (uzrasta od 15 do 29 godina) iznosi oko 18,5 odsto, što je više nego dvostruko u odnosu na opštu stopu nezaposlenosti.
Čak i oni koji imaju posao često nemaju dovoljna primanja za samostalan život. Iznajmljivanje stana često „pojede“ i do 40 odsto prosečne plate, dok su poslovi često nesigurni i na određeno vreme, što dodatno otežava dobijanje stambenih kredita.
Razlike postoje i između Beograda i unutrašnjosti. U glavnom gradu plate jesu veće, ali su i troškovi života znatno viši. U manjim mestima život je jeftiniji, ali je problem nedostatak radnih mesta.
Porodični kapital i produženo detinjstvo
Proces osamostaljivanja u Srbiji sve češće zavisi od porodičnog kapitala. Mladi koji nasleđuju stan ili imaju roditeljsku finansijsku podršku lakše započinju samostalan život, dok su drugi dugoročno osuđeni na status podstanara.
Osim ekonomskih, značajni su i mentalitetski razlozi. Roditelji u Srbiji često duže brinu o deci, a mladi, sa druge strane, neretko ostaju u zoni porodičnog komfora, što dovodi do fenomena „produženog detinjstva“.
Dugoročne posledice i moguća rešenja
Kasno osamostaljivanje ima ozbiljne posledice – od pada nataliteta, preko slabije potrošnje i ekonomskog rasta, do odliva mladih u inostranstvo. Srbija godišnje gubi oko 70.000 stanovnika, što dodatno produbljuje demografske probleme.
Kao jedno od mogućih rešenja, Nikolićeva ističe izgradnju socijalnih stanova za mlade, po uzoru na Austriju. Takvi programi bi omogućili mladima ranije osamostaljivanje, podstakli preduzetnički duh i smanjili zavisnost od roditeljskog doma.
Shutterstock
Ostavite komentar