OPASNA ZARAZA KOJU PRENOSE KOMARCI SVE BLIŽA SRBIJI: Sve pod lupom "Batuta", a evo kada se očekuju prvi oboleli kod nas

U Srbiji je 1. juna počeo sezonski pojačan nadzor nad groznicom Zapadnog Nila, a kako je saopštio Institut za javno zdravlje Srbije "Dr Milan Jovanović Batut" zaključno sa 22. junom u našoj zemlji nije zabeležen nijedan slučaj obolevanja među ljudima, ali jeste u Severnoj Makedoniji i Italiji.

Kako je saopštio "Batut", osnovni cilj nadzora je kontinuirano praćenje epidemioloških, kliničkih i virusoloških karakteristika infekcije virusom Zapadnog Nila radi blagovremenog prepoznavanja obolevanja, praćenja sezonske i geografske distribucije slučajeva, identifikacije populacija pod povećanim rizikom i preduzimanja odgovarajućih mera prevencije i kontrole.

Prvi oboleli obično se otkriju u julu

Groznica Zapadnog Nila je sezonsko virusno oboljenje koje se na čoveka prenosi ubodom zaraženog komarca.

- U našim klimatskim uslovima obolevanje se najčešće registruje tokom letnjih i jesenjih meseci, kada je aktivnost komaraca najveća. Prvi slučajevi obolevanja obično se beleže u drugoj polovini jula, dok se najveći broj slučajeva registruje tokom avgusta i septembra - saopštio je "Batut".

Oboleli dijagnostikovani u Italiji i Severnoj Makedoniji

Prema podacima Evropskog centra za prevenciju i kontrolu bolesti (ECDC), sezona transmisije virusa Zapadnog Nila u Evropi je u toku.

- Zaključno sa 17. junom 2026. godine prijavljena su tri lokalno stečena slučaja infekcije virusom Zapadnog Nila, i to dva slučaja u Italiji i jedan slučaj u Severnoj Makedoniji. U Srbiji, u okviru sezonskog pojačanog nadzora nad groznicom Zapadnog Nila, zaključno sa 22. junom 2026. godine nije registrovan nijedan potvrđen slučaj obolevanja u humanoj populaciji - kažu u "Batutu".

Epidemiološke karakteristike

Virus Zapadnog Nila održava se u prirodi u ciklusu ptice - komarac - ptica.

Rezervoar virusa su različite vrste divljih ptica, naročito migratorne, dok su komarci prenosioci infekcije na ljude i druge sisare.

Najznačajniji vektor na području Srbije je vrsta komarca kuleks pipens (Culex pipiens), koji je široko rasprostranjena u urbanim i ruralnim sredinama.

Čovek se inficira ubodom zaraženog komarca tokom perioda aktivnosti vektora, koji na našem području traje od proleća do kasne jeseni.

Čovek i konj predstavljaju takozvane terminalne ("slepe" ) domaćine, što znači da ne učestvuju u daljem širenju virusa i održavanju prirodnog ciklusa transmisije.

Kliničke karakteristike virusa Zapadnog Nila

Većina infekcija virusom Zapadnog Nila - 80 do 90 odsto, protiče bez simptoma.

Kod manjeg broja zaraženih osoba - 10 do 20 odsto, javlja se oboljenje slično gripu, sa:

• naglom pojavom povišene telesne temperature,
• glavoboljom,
• malaksalošću,
• bolovima u mišićima i zglobovima,
• drugim nespecifičnim simptomima.

Manje od 1 odsto inficiranih osoba razvija težak neuroinvazivni oblik bolesti koji zahvata centralni nervni sistem i može se manifestovati kao:

• meningitis,
• encefalitis,
• akutna flakcidna paraliza.

Simptomi ovih oblika bolesti najčešće zahtevaju bolničko lečenje a među njima su:

• jaka glavobolja,
• ukočen vrat,
• poremećaj svesti,
• dezorijentisanost,
• tremor,
• konvulzije,
• mišićna slabost,
• paraliza.

Rizik za razvoj težih formi bolesti veći je kod osoba starijih od 55 godina, posebno kod osoba starijih od 75 godina, kao i kod osoba sa hroničnim oboljenjima, uključujući maligne bolesti, dijabetes, kardiovaskularna i bubrežna oboljenja.

Oporavak nakon neuroinvazivnog oblika bolesti može trajati nedeljama ili mesecima, a kod pojedinih pacijenata mogu zaostati dugotrajne posledice, kao što su umor, slabost mišića, poremećaji pamćenja, teškoće pri hodanju i depresija.

Kako se zaštiti od uboda komaraca

U cilju smanjenja rizika od zaražavanja virusom Zapadnog Nila, preporučuje se primena mera lične zaštite od uboda komaraca, i to:

• upotreba repelenata na otkrivenim delovima tela prilikom boravka na otvorenom.
• nošenje odeće koja pokriva noge i ruke. Preporučljivo je da odeća bude komotna, jer komarci mogu da ubodu kroz pripijenu odeću.
• izbegavanje boravka na otvorenom u vreme perioda najintenzivnije aktivnosti komaraca – u sumrak i u zoru.
• upotreba zaštitne mreže protiv komaraca na prozorima i oko kreveta.
• redukcija broja komaraca u zatvorenom prostoru.
• izbegavanje područja sa velikim brojem insekata, kao što su šume i močvare.
• smanjenje broja komaraca na otvorenom gde se radi, igra ili boravi, što se postiže isušivanjem izvora stajaće vode. Na taj način smanjuje se broj mesta na koje komarci mogu da polože svoja jaja. Najmanje jednom nedeljno treba isprazniti vodu iz saksija za cveće, kanti, buradi i limenki, posuda za hranu i vodu za kućne ljubimce. Ukloniti odbačene gume i druge predmete koji mogu da prikupljaju vodu.
• po mogućstvu boravak u klimatizovanim prostorima, jer je broj insekata u takvim uslovima značajno smanjen.
• u slučaju putovanja u inostranstvo, pogotovo ako se radi o tropskom i subtropskom području, obavezno se pridržavati svih navedenih mera prevencije.
• u slučaju pojave bilo kakvih simptoma koji su kompatibilni sa neuroinvazivnim oblikom bolesti, odmah se javiti izabranom lekaru.

Osobe koje tokom sezone aktivnosti komaraca razviju simptome koji mogu ukazivati na infekciju virusom Zapadnog Nila, a posebno simptome koji ukazuju na zahvaćenost nervnog sistema - jaka glavobolja, ukočen vrat, povišena temperatura, poremećaj svesti, slabost mišića, treba bez odlaganja da se jave lekaru.

Zapadni nil u Srbiji od 2012. godine

Groznica Zapadnog Nila je u Republici Srbiji pod nadzorom od 2012. godine i obuhvaćena je sistemom obaveznog prijavljivanja zaraznih bolesti. Epidemiološki nadzor sprovode instituti i zavodi za javno zdravlje u saradnji sa zdravstvenim ustanovama, dok se laboratorijska potvrda infekcije vrši u Nacionalnoj referentnoj laboratoriji za ARBO viruse Instituta za virusologiju, vakcine i serume „Torlak” .

BONUS VIDEO:

 

Ostavite komentar